Werken in de ouderenzorg is nooit saai (7)

Reactie op column 1 februari (nr. 5).

Naar aanleiding van de reacties die ik heb gehad over het verhaal dat ik heb gepost op 1 februari 2018 nl. de verjaardag van een van onze bewoonsters, wil ik toch graag het een en ander uitleggen over dementie en waarom ik reageer zoals beschreven in mijn column. Mijn verhaal ging over een dementerende vrouw die jarig was maar dat steeds weer vergat. Ik kreeg veel vragen over het feit dat ik maar “lang zal ze leven” bleef zingen en maar bleef herhalen naar mijn bewoonster toe dat zij jarig was. Dit is erg belangrijk bij patiënten met dementie, het blijven herhalen van de vraag of vragen, ook al zijn ze al 10 keer gesteld.

Wat dementie is
Door dementie ga je steeds meer dingen vergeten, dat komt doordat je hersencellen langzaam kapotgaan. Hierdoor krimpen je hersenen een beetje en komen er gaten in. Hierdoor kunnen ze een naam of woord niet meer herinneren, de weg terugvinden, of een voorwerp te herkennen. Voor meer informatie over dementie lees dan nogmaals mijn column (5) van 1 februari 2018.

Deze jarige mevrouw vergeet dus meteen wat je zegt, namelijk dat ze jarig is. Of je nu 1 keer of 10 keer iets vertelt, zij is het meteen vergeten. Nu hoor ik u denken van, waarom zeg je niet “dat ik heb al gezegd” of “dat heb ik net verteld”. Dit wil ik u graag uitleggen. Als je tegen een dementerend persoon zou zeggen “dit is al de 10 keer dat u deze vraag heeft gesteld” dan gaat deze persoon boos reageren. Je confronteert de persoon dan met datgeen wat ze niet meer kunnen of wat ze niet meer weten. Men kan namelijk ook niets meer aanleren, de schade in de hersenen is niet meer te herstellen. De ziekte neemt toe en het geheugen neemt af. En wees eerlijk, niemand vindt het leuk om door iemand terecht te worden gewezen. Dus een dementerende ook niet. Maar bij een dementerend persoon is dit nog vele malen gevoeliger. Als je een dementerend persoon tegenspreekt raakt hij of zij zo van streek en dit verergert de situatie. Hij of zij reageert dan dwars of boos omdat ze de situatie niet begrijpen. Druk zetten om het hen te laten begrijpen maakt de situatie vaak slechter. Ga niet geïrriteerd vertellen dat het niet goed is of het snel even verbeteren. Een dementerend persoon voelt zich vaak eenzaam in de strijd met een tegenstribbelende omgeving, dat moet je dus niet versterken. Wanneer de dingen niet gaan zoals je wilt maar de persoon met dementie zijn best doet en denkt dat hij of zij het goed doet, gun hem of haar dat dan. Pas je eigen normen en waarden aan, aan de dementerende persoon die je voor je hebt. Een andere manier om met tegendraads gedrag om te gaan is af te leiden. Een goede manier hiervoor is om aan de dementerende persoon hulp te vragen voor iets, dat verhoogt ook de eigenwaarde. Vraag om zaken die men nog wel kan. Denk hierbij aan: afwassen, de was vouwen, appel schillen, koekjes delen. Ik heb mevrouw die ochtend wel 10 keer vertelt dat ze jarig was. Ik zag haar gezicht stralen, jarig zijn is leuk! Dat wist ze nog. Verder kwam ze niet meer met haar gedachten. Maar jarig zijn betekent ook dat iedereen blij is en dat er voor je gezongen wordt. En dat heb ik 15 minuten lang gedaan. Bij het zingen zag ik haar blijde gezicht. Wat fijn om iemand zo’n goed gevoel te geven. En de andere bewoners in de gezamenlijke huiskamer deden daar mooi aan mee, hielpen haar met het gevoel van de feestvreugde die bij een verjaardag hoort. En dat is de reden waarom ik in de zorg werk, namelijk mensen een waardig en plezierig gevoel geven, iedereen doet ertoe.

Vraag mij niet te herinneren. Test niet telkens mijn verstand. Laat me gaan en weten dat je er bent. Kus me op de wang en pak mijn hand. Mijn verwarring is groter dan je denkt. Verdrietig, ziek en verloren in elk moment. Dat ik jou nodig heb dat weet ik wel. Mij vasthoudt en laat voelen dat je er bent. Verlies alsjeblieft niet je geduld met mij. Schreeuw en huil niet als ik raar reageer. Ik kan het echt niet helpen hoe ik ben. Ik kan niet anders, hoe hard ik ook probeer. Vergeet nooit dat ik je nodig heb. Het mooiste van mij, al lang vergaan. Ik smeek je, hou me vast, hou van mij. Totdat ik voorgoed ben weggegaan.

Vrije vertaling van het gedicht Alzheimer’s request, door Menno Drenth
Alzheimer Nederland
Monika Eberhart

Heeft u hier vragen over?

Agenda

Bekijk alles

Tip van Hanzeheerd

Klik op een agenda of nieuwsitem om meer te lezen